Marynarka Wojenna RP
Untitled Document
poczta Marynarki Wojennejserwis informacyjny ZIMW


SYLWETKA PATRONA
Oddziału Zabezpieczenia MW



płk Stanisław DĄBEK ( 1892-1939 )

Z przekazów rodzinnych wynika, że urodzony 28 marca 1892r. w Nisku w zaborze austriackim, Stanisław Dąbek wychowywał się pod opieką matki oraz dziadka, leśniczego i byłego powstańca z roku 1863, Franciszka Powęskiego. Już od dziecka cechowała go dokładność i skrupulatność. W 1911r. uzyskał maturę gimnazjalną i zapisał się na wydział prawa we Lwowie, pracując Jednocześnie jako nauczyciel w Bóbrce k. Lwowa. W 1914r. wybuchła wojna. Dąbka wysłano do szkoły oficerów rezerwy w Belezinku k. Piska na Koranach. W grudniu tegoż roku ukończył kurs z bardzo dobrą lokatą Walczył na froncie włoskim i w Karpatach. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości dowodził batalionem 8 pułku piechoty legionowej w Lublinie. W 1928r. został odkomenderowany do prac szkoleniowych, a w rok później uruchomił w Zambrowie szkołę podchorążych rezerwy. Zapisał się w świadomości jej elewów jako "pies w służbie", człowiek wymagający i bezwzględny zarówno dla żołnierzy jak i dla siebie samego. W uznaniu zasług mianowany pułkownikiem i dowódcą 7 pułku piechoty legionowej powrócił do Chełma. Jego pułk był najlepszym w 3 dywizji piechoty. Niestety, stosunki z przełożonym, legionistą, generałem Władysławem Bortnowskim nie układały się najlepiej. Na pułkowniku Dąbku bowiem ciążył brak legionowej przeszłości. Dlatego też pod fałszywym oskarżeniem usunięto go z funkcji dowódcy pułku. Był to rok 1934. Dzięki znajomościom w Warszawie jego sprawa została szybko wyjaśniona i na własną prośbę objął dowództwo 52 pułku strzelców w Złoczowie. Miał 47 lat kiedy wyznaczono go na dowódcę Lądowej Obrony Wybrzeża. Swoją funkcję objął dopiero 23 lipca 1939r.

Dysponował początkowo dwoma morskimi batalionami strzelców. Niemalże w przededniu wojny bataliony te zostały rozwinięte do etatów pułków. Dowodzili nimi: ppłk Kazimierz Pruszkowski - 1 Morskim Pułkiem Strzelców i ppłk Ignacy Szpunar – 2 Morskim Pułkiem Strzelców.

Dodatkowo zorganizowano Morską Brygadę Obrony Narodowej, złożoną z czterech batalionów. Wojsko płk Dąbka było w dużej mierze improwizowane, brakowało jednolitej organizacji, nie było sprawnego systemu łączności. Lądowa Obrona Wybrzeża nie posiadała własnego kwatermistrzostwa, brakowało dział i zaprzęgów do nich, a także amunicji. Lotnictwo i obrona przeciwlotnicza prawie nie istniały. Ogółem płk Dąbek dowodził 15 tys. żołnierzy i ok. 60 działami i moździerzami różnego kalibru. Siły przeciwnika były trzykrotnie większe. 1MPS rozlokowano na przedpolu Wejherowa, a 2MPS wzdłuż granicy z W.M. Gdańsk. Od l września żołnierze LOW prowadzili intensywne walki na przedpolach Gdyni z dwoma gdańskimi pułkami Landespolitzei, oraz na przedpolu Wejherowa z pułkami Grenzwache.

Od 6 września do walki weszła niemiecka 207 dywizja piechoty, wspomagana przez oddziały SS i ścieżką artylerię polową.

Płk Dąbek wobec przeciwnika zastosował skuteczną taktykę obrony czynnej. Nocnymi wypadami w newralgiczne miejsca, zmuszał wroga do ciągłych przegrupowań i czujności. W nocy z 9 na 10 września oddziały LOW przeszły do obrony Kępy Oksywskiej. Ograniczyło to zdecydowanie pole manewru polskim wojskom. Jeszcze 12 września pułkownik Dąbek zorganizował kombinowaną akcję na Rumię, jednak w wyniku błędów szefa sztabu LOW, zakończyła się ona sromotną porażką. Od tego momentu Niemcy przejęli inicjatywę i przystąpili do szturmu Kępy Oksywskiej. Pole walki zaczęło przypominać prawdziwy kocioł, ostrzeliwany z lądu, morza i powietrza. 19 września pułkownik płk Dąbek wydał swym podwładnym ostatnie rozkazy. Popełnił samobójstwo prowadząc do boju ostatni oddział oficerów. W kilkanaście minut po jego śmierci podpułkownik Szpunar zarządził kapitulację.

Pułkownik Stanisław Dąbek przeszedł do legendy jako uosobienie i wzór żołnierskiego męstwa, wytrwania i poświęcenia. Został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Grunwaldu II klasy. Jest patronem czterech szkół, a jego imię przybrały dwa hufce harcerskie w Łodzi i Pruszczu Gdańskim. Ciało pułkownika Dąbka spoczywa na cmentarzu w Gdyni Redłowie wraz z 564 żołnierzami 1 i 2 morskiego pułku strzelców, batalionów ON oraz innymi ochotnikami, uczestnikami wojny obronnej 1939r.

Na płycie nagrobnej pułkownika zostały wyryte słowa:

" Pokażę wam jak Polak walczy i umiera..."

 

 
 
Poleć tę stronę znajomemu Dodaj do ulubionych Ustaw jako stronę startową
Uwagi na temat strony kieruj do Webmastera. Innych informacji dotyczących
Marynarki Wojennej RP udziela Rzecznik Prasowy Dowódcy MW.
Każdorazowe wykorzystanie materiałów ze strony Marynarki Wojennej w całości lub we fragmencie wymaga pisemnej zgody.
© 2004 Marynarka Wojenna RP. Wszelkie prawa zastrzeżone.